Dienst
Voordat je data kunt uitwisselen, moet je het eens zijn over wat die data betekent. Modellering is het werk dat die overeenstemming vastlegt — formeel genoeg voor systemen, begrijpelijk genoeg voor mensen.
In veel projecten wordt modellering gezien als een technische tussenstap: iets wat je even doet voordat het echte werk begint. Die aanpak leidt tot modellen die niemand begrijpt en systemen die niet doen wat bedoeld was. WeLinkData ziet modellering als een kernactiviteit — het moment waarop domeinkennis wordt vertaald naar iets wat bruikbaar en duurzaam is.
Ik modelleer op drie niveaus die nauw met elkaar samenhangen: wat bestaat er in het domein en hoe hangen die dingen samen (conceptueel), hoe verloopt het werk en hoe wisselen systemen daarin informatie uit (procesmatig), en hoe is die informatie gestructureerd en gedefinieerd (gegevens). Die drie niveaus apart behandelen leidt bijna altijd tot problemen. Samen modelleren is de kern van mijn aanpak.
Wat valt hieronder?
- Opstellen van domeinontologieën en begrippenkaders op basis van SKOS en OWL
- Gegevensmodellering conform MIM (Metamodel Informatiemodellering) en sectorstandaarden
- Procesmodellering voor data-uitwisselingsscenario’s en beheerprocessen
- Koppeling van conceptuele modellen aan implementatieformaten (RDF, XML, JSON-LD)
- Validatie van modellen op correctheid, volledigheid en consistentie
- Documentatie en publicatie van modellen voor interne en externe doelgroepen
Wanneer is dit relevant?
Modellering is relevant bij elk project waarbij meerdere partijen data moeten uitwisselen, bij het opzetten of verbeteren van een informatiestandaard, en bij het vertalen van bestaande domeinkennis naar een formeel model dat door systemen kan worden verwerkt. Ook organisaties die merken dat hun bestaande modellen niet meer aansluiten op de werkelijkheid, of die willen aansluiten op nationale standaarden, vinden hier een goede ingang.
Technieken en standaarden
| MIM | Het Nederlandse metamodel voor informatiemodellering, breed toegepast bij overheid en geo-sector. |
| SKOS | Voor het bouwen van gecontroleerde vocabulaires, thesauri en begrippenkaders. |
| OWL | Voor formele ontologieën met logische regels en automatische afleidingen. |
| Enterprise Architect | Voor het visueel ontwerpen en beheren van informatiemodellen. |
| SHACL | Voor het valideren van data tegen het model — automatisch en herhaalbaar. |
Een model is geen doel op zich. Het is een gedeelde afspraak die data pas echt bruikbaar maakt — voor systemen die er nu mee werken én voor mensen die het over vijf jaar nog moeten begrijpen.