Deze column is eerder verschenen in Geo-info 2024-3 https://geoinformatienederland.nl/
Toen ik mijn vrouw net leerde kennen en een keer bij haar op bezoek was in Amsterdam, vroeg ze me een denkbeeldige routekaart te tekenen van het westerpark naar het museumplein. Een mental map, zonder een echte kaart als referentie. Ze vroeg het met een beetje ironische glimlach, zo van: eens kijken wat je daar van bakt. Ik had een aantal herkenningspunten in mijn hoofd: woningen van vrienden, paar kroegen, Overtoom, Vondelpark, Concertgebouw. Van sommige punten wist ik dat ze langs de route lagen en van sommige wist ik dat ze in de buurt lagen. Denkbeeldig fietste ik over straten, bruggetjes, een paar kruisingen, stoplichten waar je altijd gewoon door kon rijden en een paar waar je altijd moest stoppen. Ik tekende lijntjes voor de straten, kruisjes voor de herkenningspunten en het vondelpark tekende ik als ovaal vlakje.
Natuurlijk klopte mijn mentale kaart niet met de werkelijkheid. Ik kwam geloof ik ergens bij de Amstel uit. Schaamde ik me? Mijn vrouw had haar doel bereikt, de keren dat ik daarna door de stad fietste ging ik beter opletten. Er kwamen nieuwe herkenningspunten bij én ik ging de logica van de stad bestuderen.
Een paar jaar later, bij een van mijn eerste opdrachten als Geo-IT’er, moest ik een ‘locatie-database’ voor hulpdiensten bedenken. Met data waar je ook vage, maar heel menselijk vragen, aan kon stellen. Een database waar je kon zoeken op buurtschappen in het lokale dialect en met zoektermen als: vlakbij, tegenover, in de buurt van. Ik stelde me voor dat ze bij de meldkamer een soort van chat-prompt avant-la-lettre hadden:
“Wat is uw locatie?”
“Ik sta in de uiterwaarden, vlakbij de brug, bij zo’n strandje, dan een stukje verder, bij de derde strekdam”,
“Ok, we hebben een locatie, we sturen iemand op u af”
Ik ben nu al jaren betrokken bij het standaardiseren van geo-informatie. In die standaarden proberen we kennis vast te leggen in modellen en data, zodat we informatie beter kunnen delen en uitwisselen. De laatste jaren komt steeds meer de focus te liggen op betekenis, semantiek. Dus niet alleen gegevens gekoppeld aan een locatie, maar ook verrijkt met context, metadata, synoniemen en met relaties naar andere gegevens. In de hoop dat we straks ook vage, menselijk vragen aan onze geo-data kunnen stellen.
Dat je er met meer en betere data nog niet bent – je hebt ook logica en ruimtelijk redenatievermogen nodig – kwam ik onlangs achter. Voor de illustratie van deze column vroeg ik aan Dall-e (een AI-tekenprogramma), met dezelfde ironische glimlach als destijds mijn vrouw, een illustratie te maken in de vorm van een mental map van mij in de uiterwaarden, vlakbij de brug, bij de derde strekdam op een strandje.
